Αντιρατσιστική Εκπαίδευση
Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1230
Είδος Μαθήματος: Επιλογής
Μονάδες ECTS: 5
Εξάμηνο: 6
Διδάσκων: Συμβασιούχος διδάσκων/ουσα
Περιγραφή του μαθήματος
Οι μεταναστευτικές κινήσεις στο εσωτερικό των χωρών υποδοχής προκαλούν σε πολλούς πολίτες αβεβαιότητα και αγανάκτηση. Αφήνουν να εμφανισθούν αισθήματα απειλής και συγκεχυμένου φόβου. Πολλοί από τους ντόπιους αντιλαμβάνονται τις δημογραφικές αλλαγές ως απειλή και αντιδρούν με εχθρότητα, μίσος, φόβο και βία κατά του «ξένου». Περιπτώσεις μορφών βίας είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου ενός καθημερινού ρατσισμού. Είναι σημαντικό για την αντιμετώπιση των καθημερινών μορφών αποκλεισμού, να γίνει ορατή η «λανθάνουσα» εμπλοκή κάθε μέλους της κοινωνίας μας σε μια ιστορία της αποικιοκρατίας, του ρατσισμού, του ναζισμού και της ευρωπαϊκής «ανωτερότητας». Η αντιρατσιστική παιδαγωγική δεν επιδιώκει μόνο την εξάλειψη των επιφανειακών συμπτωμάτων, αλλά έχει να κάνει κυρίως με τις αιτίες και τις ρίζες του ρατσισμού. Αντιρατσιστική εκπαίδευση δεν είναι δυνατή χωρίς την πρόσβαση στη συστημική φύση της ρατσιστικής βίας. Αντιρατσιστική παιδαγωγική στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κατάστασης στα ελληνικά σχολεία και της πολιτικής κατάστασης στη χώρα είναι σήμερα περισσότερο από ποτέ μια πράξη εξισορρόπησης: Μια πράξη εξισορρόπησης μεταξύ της ενδυνάμωσης των ομάδων που υφίστανται διακρίσεις και της προσπάθειας να αποδομηθεί η διαίρεση σε ομάδες, μεταξύ της κριτικής στη νομοθεσία και στην πρακτική των αρχών και στις ιεραρχικές δομές του σχολείου, μεταξύ των κινδύνων που επιφυλάσσουν τα πολυπολιτισμικά φολκλόρ και η φαινομενική αρμονία και της προώθησης μιας καλυμμένης περιέργειας για τους «ξένους». Σκοπός του μαθήματος είναι η πληροφόρηση, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των υποψηφίων εκπαιδευτικών για όλες τις μορφές διακρίσεων και του ρατσισμού (προκατάληψη, μετανάστευση και άσυλο), τα νέα καθήκοντα που επωμίζεται το σχολείο και ο εκπαιδευτικός στη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
- Πρόσβαση στη συστημική φύση της ρατσιστικής βίας.
- Γνωστοποίηση των δομών και των λειτουργιών του ρατσισμού, των προκαταλήψεων και του κοινωνικού αποκλεισμού.
- Αντιμετώπιση ρατσιστικών προβλημάτων με έμφαση αυτών που εκδηλώνονται στην τάξη και στο περιβάλλον του νηπιαγωγείου και του σχολείου.
- Απόκτηση εικόνας για τους μηχανισμούς αποκλεισμού με απώτερο στόχο να τους αλλάξει.
- Μελέτη και παιδαγωγική αντιμετώπιση κρίσιμων περιστατικών ρατσισμού. Δυνατότητες παιδαγωγικής παρέμβασης.
- Συμμετοχή σε βιωματικά κοινωνικοπαιδαγωγικά προγράμματα π.χ. πρόγραμμα με στόχο την ανάδειξη των διαστάσεων (των πολλών μορφών) της ετερότητας, της μοναδικότητας και της ταυτότητας κάθε ανθρώπου.
Αξιολόγηση
Οι φοιτητές/φοιτήτριες οφείλουν να εκπονήσουν υποχρεωτική εργασία σε θέμα που επιλέγουν. Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η απόκτηση βαθύτερης γνώσης στο αντικείμενο και η εκπαίδευση του φοιτητή σε κάποια πρώτα ερευνητικά βήματα. Η εργασία παρουσιάζεται και στο μάθημα σε μορφή P.P.. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης οι φοιτητές/φοιτήτριες ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στις συζητήσεις που γίνονται. Eπιδιώκεται ο διάλογος και η ανταλλαγή επιχειρημάτων σε σχέση με τα θέματα που παρουσιάζονται.
Οι εργασίες διορθώνονται και επιστρέφονται . Ο/η φοιτητής/ φοιτήτρια έχει την ευκαιρία να συζητήσει την εργασία του/της στις ώρες γραφείου του διδάσκοντα.
- Σε ορισμένα βασικά θέματα του μαθήματος, η διδασκαλία συμπληρώνεται με ειδικές συζητήσεις κατά oμάδες φοιτητών (tutorials). Για τις συζητήσεις αυτές, διανέμονται έγκαιρα στους φοιτητές ερωτήσεις, πρακτικά θέματα και ασκήσεις, τις οποίες οι φοιτητές επεξεργάζονται μόνοι τους και παραδίδουν τις απαντήσεις στον καθηγητή.
Διδακτική Μεθοδολογία
Οι φοιτητές/φοιτήτριες ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στις συζητήσεις που γίνονται. Επιδιώκεται ο διάλογος και η ανταλλαγή επιχειρημάτων σε σχέση με τα θέματα που παρουσιάζονται.
